Op alle pagina’s van je website wil je natuurlijk een mooie afbeelding plaatsen die opvalt, de nieuwsgierigheid prikkelt of meteen duidelijk maakt waar de pagina over gaat.
Wist je dat je niet alle afbeeldingen die je kunt vinden op internet zonder toestemming van de eigenaar mag gebruiken? Op iedere foto rust auteursrecht en dit levert regelmatig juridische problemen op voor website-eigenaren die dachten alle afbeeldingen zomaar te kunnen gebruiken.
Maak je echter geen zorgen. In dit artikel zal ik je vertellen waar je schitterende afbeeldingen vandaan kunt halen om te gebruiken op je website en waar je op moet letten.
Kort antwoord: Welke afbeeldingen mag je gebruiken?
Het is geen enkel probleem om afbeeldingen te gebruiken die je zelf hebt gemaakt, afbeeldingen waarvoor je toestemming hebt gevraagd, afbeeldingen met een licentie (denk aan stockfoto’s en Creative Commons-afbeeldingen) en AI-gegenereerde afbeeldingen, indien de voorwaarden van de gebruikte AI-tool dit toestaan.
Twijfel je of een afbeelding gebruikt mag worden op je website? Gebruik de afbeelding dan niet.
Inhoudsopgave: Welke afbeelding mag je gebruiken?
De meeste afbeeldingen zijn niet rechtenvrij
Regelmatig hoor ik van mensen dat er even een afbeelding is gezocht voor bij een artikel. Wanneer ik dan de vraag stel waar deze afbeelding vandaan komt, hoor ik vaak als antwoord dat het via Google is gevonden.
Niet iedereen is zich ervan bewust dat niet alle afbeeldingen op internet rechtenvrij zijn. Het is eigenlijk helemaal niet zo slim om via Google afbeeldingen naar een goede foto te zoeken voor bij een artikel op je website. Op vrijwel alle afbeeldingen zit auteursrecht, waardoor je het niet zomaar mag gebruiken. Je zal dan ook net zien dat het jou overkomt dat de gebruikte afbeelding op jouw website wordt opgespoord en je er een boete voor krijgt.
Het is namelijk zo dat niet alleen grote websites of webshops gecontroleerd worden, ook kleine blogs en persoonlijke sites worden gecontroleerd (dit gaat vaak automatisch). Juist daarom is het belangrijk om te weten wat wel en niet mag, zodat je problemen kunt voorkomen.
Hoe weet ik of er op een afbeelding auteursrecht zit?
Dit kun je helaas niet aan de afbeelding zelf zien. Ik zou er daarom altijd vanuit gaan dat dit het geval is, tenzij er duidelijk iets anders staat aangegeven. Het ding is namelijk dat het helemaal niet verplicht is om te vermelden dat er auteursrecht op een afbeelding zit. Een afbeelding is standaard al beschermd, waardoor jij het niet zomaar mag gebruiken.
Het is daarom altijd heel belangrijk om te controleren of je een afbeelding mag gebruiken. Gelukkig zijn er genoeg websites met afbeeldingen die je wel mag gebruiken op je website. Dit gaat om zowel gratis als betaalde afbeeldingen.
Welke afbeeldingen kan ik veilig gebruiken op mijn website?
Wanneer je fanatiek bezig bent met je WordPress website bouwen, zal je op een gegeven moment afbeeldingen nodig om alles net wat mooier te maken. Er zijn meerdere manieren om aan afbeeldingen te komen die je zonder problemen op jouw website kunt gebruiken. Ik zal hieronder meerdere mogelijkheden voor je beschrijven, zodat je een afbeelding kunt vinden voor artikelen van je website.
Afbeeldingen (foto’s) die je zelf hebt gemaakt
Eerlijk is eerlijk, dit is natuurlijk een open deur. Wanneer we naar veilige opties kijken voor afbeeldingen om te gebruiken, dan is de meest veilige optie natuurlijk om zelf een camera of gewoon je smartphone erbij te pakken. Alle foto’s die je zelf maakt zijn volledig van jou en daar heb jij de auteursrecht over. Niemand anders kan je dus vertellen dat je afbeelding niet mag gebruiken.
Natuurlijk begrijp ik dat niet voor iedere website en artikel zelf een foto gemaakt kan worden. Ik doe dit voor Webtalis ook vrijwel nooit, maar wanneer je bijvoorbeeld een website hebt over honden, eten of iets anders, dan is het zeker mogelijk om regelmatig je eigen foto’s te gebruiken.
Let wel altijd op het volgende:
- Herkenbare personen (portretrecht)
- Logo’s en merknamen
In sommige gevallen kan alsnog toestemming nodig zijn.
Publieke domein afbeeldingen (Public Domain)
Publieke domein afbeeldingen zijn afbeeldingen zonder enige beperkingen. Het publieke domein omvat namelijk creatief werk waarop geen eigendomsrechten rusten. Zo kan het zijn dat de rechten zijn verlopen, afstand van is gedaan, niet van toepassing zijn of op een andere manier verloren zijn gegaan.
Omdat niemand de exclusieve eigendomsrechten bezit, kan iedereen deze afbeeldingen zonder enige problemen legaal gebruiken.
Nu hoor ik je denken… Waar vind ik deze afbeeldingen? Je kunt hiervoor naar websites als Unsplash, publicdomainpicture of Pexels. Uiteraard kun je via Google ook een zoekopdracht uitvoeren om achter websites te komen met afbeeldingen die onder het publieke domein vallen.
Stockfoto’s met licentie (gratis en betaald)
Soms kun je nergens een goede afbeelding vinden of wil je zo snel mogelijk een goede afbeelding vinden die je mag gebruiken. De beste methode is dan om te zoeken naar een stockfoto waarbij je een licentie van de afbeelding kunt kopen.
Het mooie aan stockfoto’s is dat je deze vaak ook kunt kopen met een licentie waarbij je de afbeelding ook voor commerciële projecten kan gebruiken, wat bij meerdere andere type licenties niet het geval is.
Bekende gratis stocksites zijn onder andere:
- Unsplash
- Pexels
- Pixabay
Controleer hier wel altijd goed wat wel en niet is toegestaan bij de afbeelding. Commercieel gebruik mag regelmatig niet.
Bij betaalde stockfoto websites koop je een licentie die bepaalt hoe je de afbeelding mag gebruiken. In veel gevallen mag je dit ook commercieel gebruiken, maar controleer het altijd voor de zekerheid.
Mijn persoonlijke favoriete website hiervoor is Envato Elements. Daar heb ik de afbeelding die je bovenaan dit artikel ziet ook vandaan gehaald.
Andere populaire stockfoto websites zijn:
- Depositphotos
- Adobe Stock
- iStock
- En zo heb je nog veel meer van dit soort websites
Creative Commons Afbeeldingen
We hebben naast publieke domein afbeeldingen ook afbeeldingen met een Creative Commons licentie. Dit is wellicht wel de meest voorkomende licentie die je tegen zal komen. Simpel gezegd houdt deze licentie in dat je afbeeldingen mag gebruiken en zelfs aanpassen, maar dat je wel netjes aangeeft van wie de afbeelding daadwerkelijk is. Je zal dus een vermelding moeten plaatsen bij de afbeelding waarin je de auteur noemt en dus credits geeft.
Wat mij betreft is een vermelding een kleine moeite, dus een creative commons afbeelding kan zeker gebruikt worden op je website. Wanneer je op zoek bent naar websites met veel creative commons afbeeldingen, dan kun je naar sites als:
Genereer afbeeldingen met AI
Tegenwoordig hebben we natuurlijk ook door AI gegenereerde afbeeldingen. Aangezien AI-gegenereerde afbeeldingen niet door een mens zijn gemaakt, zal je niet te maken hebben met de traditionele manier van auteursrechten. Ik denk echter niet dat er op dit moment al een specifieke regelgeving is die je echt duidelijkheid geeft.
Je zou dus kunnen zeggen dat het juridisch gezien nog een beetje een grijs gebied is. AI baseert zich tenslotte op allerlei afbeeldingen die online beschikbaar zijn en maakt hier zelf dan iets van aan de hand van de opdracht die jij hebt ingevoerd. Zelf zou ik hierdoor niet direct problemen verwachten, maar ik ben geen juridisch adviseur dus ga niet van mijn informatie uit en doe je eigen onderzoek.
Wel is het verstandig om altijd naar de voorwaarden van de AI-tool te kijken. Controleer bijvoorbeeld de volgende dingen:
- Controleer of commercieel gebruik is toegestaan.
- Bekijk wie de rechten heeft op de gegenereerde afbeelding
- Let op beperkingen in de gebruiksvoorwaarden
- Staan er herkenbare personen of bestaande merken op, wees dan voorzichtig met het gebruik hiervan.
Tegenwoordig zijn er echter ontzettend veel populaire opties om AI afbeeldingen te laten genereren. Wanneer we naar WordPress kijken, kun je met behulp van de page builder plugin Elementor ook afbeeldingen laten genereren met AI. In de Elementor cursus vertel ik je er meer over.
Een hele andere populaire optie die voor iedereen te gebruiken is, is de AI afbeelding generator Midjourney, Dall-e (van ChatGPT) en zo zijn er nog wel meer.
Welke afbeeldingen raad ik aan om niet te gebruiken?
Er zijn meer afbeeldingen die ik niet zou gebruiken dan wel. Eigenlijk moet je nooit een afbeelding gebruiken waar je geen licentie of toestemming voor hebt, want dit brengt risico’s met zich mee.
Zo zou ik geen afbeeldingen gebruiken van:
- Google: Dit is een zoekmachine, geen plek om afbeeldingen te zoeken die je kunt gebruiken op je website. De meeste afbeeldingen die je via Google kunt vinden zijn auteursrechtelijk beschermd.
- Andere websites: Afbeeldingen overnemen van andere websites zonder toestemming is vragen om problemen. Zelfs als die website een bronvermelding plaats naar de fotograaf en je dit overneemt. Het kan tenslotte zijn dat de website een licentie heeft, maar nog wel een bronvermelding erbij moet plaatsen.
- Social Media: Afbeeldingen op Instagram, Facebook, Pinterest of andere social media kanalen zijn nog altijd eigendom van de maker van de foto. Je mag dit niet zomaar gebruiken op je website.
Veelgestelde vragen over welke afbeeldingen gebruiken
Nee, met alleen een bronvermelding kom je er niet. Je hebt toestemming of een geldige licentie nodig om de foto te gebruiken. Enkel een bronvermelding kan alsnog voor problemen zorgen.
De rechthebbende van de afbeelding kan dan contact met je opnemen met een verwijderverzoek of een schadevergoeding eisen voor het gebruik van de afbeelding. Dit kan zelfs als je onbewust een foto hebt gebruikt die niet van jou is. Er bestaan zelfs bedrijven die hier een verdienmodel van hebben gemaakt en veel druk op mensen zetten om een (erg hoge) vergoeding te betalen. Pas hier altijd voor op en laat je niet direct gek maken.
Nee, het hangt helemaal af van de licentie die je voor de afbeelding hebt. Bij Creative Commons licenties is het regelmatig nodig, maar bij veel betaalde licenties is het weer niet nodig. Controleer dus altijd de licentie om te bekijken of dit nodig is of niet.
Conclusie: De afbeeldingen die je kunt gebruiken op een website
Hopelijk heeft dit artikel je duidelijk gemaakt dat je niet zomaar iedere afbeelding die je online tegenkomt mag gebruiken op je eigen website en dat je anders misschien in de problemen kunt komen.
Het is gelukkig ook weer niet zo dat je helemaal geen afbeeldingen kunt vinden die je mag gebruiken. Je kunt altijd kijken naar afbeeldingen die in het publieke domein staan, Creative Commons afbeeldingen, stockfoto’s, AI-afbeeldingen of je kunt zelf je eigen foto’s maken.
Een afbeelding zegt meer dan duizend woorden, dus ga zeker op zoek naar de juiste foto voor bij de artikelen op jouw website. Een afbeelding op je website plaatsen die je ook daadwerkelijk zonder problemen mag gebruiken voorkomt juridische problemen.
Wat is de volgende stap om te doen?
Na het lezen van dit artikel weet je waar je afbeeldingen vandaan kunt halen om te gebruiken op je website. Tijd voor de volgende stap dus.
- Leer hoe je afbeeldingen optimaliseert voor je website zonder kwaliteitsverlies.
- Ontdek wat een uitgelichte afbeelding in WordPress is.
- Start met het toevoegen van afbeeldingen in je WordPress artikelen en lijn de afbeeldingen netjes uit.
